گتر کوهنوردی چیست و چه کاربردی دارد؟
در مسیرهای کوهستانی، فقط داشتن کفش مناسب کافی نیست؛ گاهی برف، باران، گل و لای، شن و سنگ ریزه از قسمت بالای کفش وارد می شوند و حرکت را سخت میکنند. گتر کوهنوردی یکی از تجهیزات ساده اما کاربردی است که روی کفش و قسمت پایین ساق پا قرار می گیرد و مانع ورود این عوامل به داخل کفش می شود. گترها در مدل های مختلف برای کوهنوردی، طبیعت گردی، برنامه های زمستانی و حتی مسیرهای شنی تولید می شوند. انتخاب مدل مناسب می تواند به خشک ماندن پا و راحتی بیشتر در طول مسیر کمک کند.
گتر کوهنوردی چیست؟
گتر کوهنوردی یا Gaiter پوششی است که معمولاً از قسمت بالای کفش تا بخشی از ساق پا را می پوشاند. این وسیله با استفاده از بند، سگک، قلاب یا کش روی کفش ثابت می شود و فضای بین شلوار و کفش را میپوشاند.
وظیفه اصلی گتر جلوگیری از ورود مواردی مانند:
- برف
- باران و رطوبت
- گلولای
- شن و خاک
- سنگریزه
- شاخه و خار گیاهان
به داخل کفش است.
در برنامه های زمستانی، گتر علاوه بر محافظت از کفش می تواند از خیس شدن قسمت پایین شلوار نیز جلوگیری کند.
گتر کوهنوردی چه کاربردی دارد؟
کاربرد گتر فقط به مسیرهای برفی محدود نمیشود. بسته به نوع مسیر و شرایط آبوهوایی، گتر می تواند در محیط های مختلف مفید باشد.
- جلوگیری از ورود برف داخل کفش: یکی از مهمترین کاربردهای گتر در کوهنوردی زمستانی است. هنگام حرکت در برف عمیق، برف بهراحتی از بالای کفش وارد می شود. گتر این قسمت را می پوشاند و احتمال نفوذ برف را کاهش می دهد.
- محافظت در برابر باران و رطوبت: در مسیرهای بارانی، آب ممکن است از قسمت بالای کفش وارد شود؛ حتی اگر خود کفش ضدآب باشد. گترهای مقاوم در برابر آب می توانند این نقطه را تا حد زیادی پوشش دهند.
- جلوگیری از ورود شن و سنگریزه: در مسیرهای خاکی و سنگلاخی، ورود شن و سنگریزه به کفش می تواند باعث ایجاد ناراحتی و حتی تاول شود. گترهای سبک برای جلوگیری از این مشکل بسیار مناسب هستند.
- محافظت از شلوار و ساق پا: در مسیرهایی که بوته، خار، گل یا سنگ زیاد است، گتر مانند یک لایه محافظ عمل میکند و از قسمت پایین شلوار و ساق پا در برابر آلودگی و خراش محافظت می کند.
- افزایش راحتی در برنامههای طولانی: در برنامه های چندساعته یا چندروزه، مجبور شدن به توقف مکرر برای خالی کردن سنگ ریزه یا برف از داخل کفش آزاردهنده است. استفاده از گتر می تواند این مشکل را تا حد زیادی کاهش دهد.
انواع گتر کوهنوردی
گترها بر اساس ارتفاع و نوع کاربرد به چند گروه اصلی تقسیم میشوند.
| نوع گتر | کاربرد مناسب | ویژگی |
|---|---|---|
| گتر کوتاه | طبیعتگردی و مسیرهای خاکی | سبک و مناسب جلوگیری از ورود شن |
| گتر متوسط | کوهنوردی عمومی | محافظت بهتر در برابر گل و رطوبت |
| گتر بلند | کوهنوردی زمستانی | پوشش بیشتر ساق و محافظت در برابر برف |
| گتر ضدآب | مسیرهای بارانی و برفی | مقاومت بیشتر در برابر نفوذ آب |
| گتر سبک رانینگ | تریل رانینگ | وزن کم و آزادی حرکت بالا |
گتر بلند بهتر است یا کوتاه؟
انتخاب ارتفاع گتر به نوع برنامه بستگی دارد.
اگر بیشتر در مسیرهای خشک، خاکی یا سنگریزهای حرکت می کنید، یک گتر کوتاه و سبک معمولاً کافی است. اما برای برنامه های زمستانی، برف عمیق، گل زیاد و شرایط مرطوب، گتر بلند انتخاب مناسبتری محسوب می شود.
برای کوهنوردی چهارفصل نیز معمولاً مدلهای متوسط یا بلند کاربرد بیشتری دارند.
اجزای اصلی گتر کوهنوردی
بیشتر گترهای استاندارد دارای چند بخش اصلی هستند:
- بند زیر کفش: از زیر کفش عبور می کند و مانع بالا آمدن گتر می شود.
- قلاب جلویی: معمولاً به بند کفش متصل می شود تا قسمت جلوی گتر ثابت بماند.
- زیپ یا چسب: برای باز و بسته کردن گتر استفاده می شود.
- کش بالایی: گتر را دور ساق ثابت می کند و از ورود برف یا خاک جلوگیری می کند.
در مدل های حرفهایتر ممکن است از پارچه های ضدآب، تنفس پذیر و مقاوم در برابر سایش نیز استفاده شود.
هنگام خرید گتر کوهنوردی به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای انتخاب گتر مناسب بهتر است فقط به ظاهر یا ارتفاع آن توجه نکنید.
- مقاومت در برابر آب: اگر قصد استفاده در برف و باران دارید، جنس پارچه و میزان مقاومت آن در برابر نفوذ آب اهمیت زیادی دارد.
- مقاومت در برابر سایش: قسمت داخلی گتر ممکن است هنگام راه رفتن با کفش دیگر یا سنگ برخورد کند. بنابراین پارچه این قسمت باید مقاومت مناسبی داشته باشد.
- سیستم اتصال مناسب: قلاب جلو، بند زیر کفش و قسمت بالایی گتر باید بهخوبی روی پا ثابت شوند و هنگام حرکت جابهجا نشوند.
- اندازه مناسب: گتر نباید آنقدر تنگ باشد که حرکت ساق را محدود کند و نه آنقدر آزاد که برف و خاک از اطراف آن وارد شود.
- وزن: برای طبیعتگردی و مسیرهای سبک، مدل های سبک انتخاب بهتری هستند. در برنامه های زمستانی، مقاومت و محافظت معمولاً از وزن اهمیت بیشتری دارد.
روش صحیح پوشیدن گتر کوهنوردی
ابتدا کفش و شلوار کوهنوردی خود را بپوشید. سپس گتر را دور ساق قرار دهید و قسمت پایینی آن را روی کفش تنظیم کنید. قلاب جلویی باید به بند کفش متصل شود و بند زیر گتر نیز از زیر کفش عبور کند. در پایان، قسمت بالایی را بهاندازهای محکم کنید که گتر ثابت بماند اما فشار زیادی به ساق وارد نکند.
نکته مهم: قسمت اتصال و بسته شدن گتر باید طبق طراحی محصول قرار گیرد؛ در برخی مدل ها زیپ یا چسب در جلو و در برخی دیگر در کنار یا پشت ساق قرار دارد.
آیا گتر باعث ضدآب شدن کفش می شود؟
خیر. گتر جایگزین کفش ضدآب نیست.
اگر کفش از رویه نامناسبی برخوردار باشد، آب همچنان می تواند از سطح کفش وارد شود. وظیفه اصلی گتر محافظت از قسمت بالای کفش و جلوگیری از ورود آب، برف و مواد خارجی از دهانه کفش است.
بهترین نتیجه زمانی به دست می آید که کفش مناسب، شلوار مناسب و گتر در کنار یکدیگر استفاده شوند.
آیا برای کوهنوردی معمولی هم به گتر نیاز داریم؟
در همه برنامهها استفاده از گتر ضروری نیست. در مسیرهای خشک و کوتاه ممکن است نیازی به آن نداشته باشید.
اما در شرایط زیر همراه داشتن گتر بسیار مفید است:
- مسیرهای برفی
- مسیرهای گلی
- بارندگی
- شن و خاک زیاد
- بوتهزار و مسیرهای پرخار
- کوهنوردی زمستانی
- برنامه های چندروزه
به همین دلیل بسیاری از کوهنوردان در فصل های سرد یا برنامه هایی با شرایط نامشخص، یک گتر سبک را در کوله خود قرار می دهند.
مزایا و معایب گتر کوهنوردی
| مزایا | معایب |
|---|---|
| جلوگیری از ورود برف و خاک | افزایش جزئی وزن تجهیزات |
| محافظت از ساق و شلوار | برخی مدلها تهویه کمی دارند |
| کاهش ورود آب از بالای کفش | نیاز به انتخاب سایز مناسب |
| مناسب مسیرهای گلآلود | مدلهای ارزان ممکن است دوام کمی داشته باشند |
| افزایش راحتی در مسیرهای طولانی | نصب نادرست میتواند آزاردهنده باشد |
مقاله های مرتبط:
- کفش کوهنوردی باید چند سایز بزرگتر باشد؟
- کفش ترکینگ چیست و چه تفاوتی با کفش کوهنوردی دارد؟
- راهنمای خرید کفش کوهنوردی
- زیره Vibram چیست و چه مزایایی دارد؟
گتر کوهنوردی وسیلهای برای پوشاندن فاصله بین کفش و قسمت پایین ساق پا است و از ورود برف، آب، شن، سنگریزه و گل به داخل کفش جلوگیری میکند. استفاده از آن به خصوص در کوهنوردی زمستانی، مسیرهای بارانی و برنامه های چندروزه می تواند راحتی و محافظت بیشتری ایجاد کند.
برای انتخاب گتر بهتر است نوع فعالیت، ارتفاع برف، میزان رطوبت، وزن، مقاومت پارچه و سیستم اتصال آن به کفش را در نظر بگیرید. اگر معمولاً در شرایط متغیر کوهستانی فعالیت می کنید، بررسی مدل های مختلف گتر و سایر تجهیزات محافظتی کوهنوردی میتواند به کاملتر شدن تجهیزات شما کمک کند.
1 دیدگاه در “گتر کوهنوردی چیست و چه کاربردی دارد؟”